My Study Stuff

14/12/2013

Đừng Xóa Mờ Dị Biệt

Filed under: Languages — anlactunay @ 8:59 AM

Đừng xóa mờ dị biệt
Thông thường trong lúc nói hay viết, có thể có một số khác biệt lúc dùng từ ngữ. Một số khác biệt không nên làm mờ vì một số lý do như trong các ví dụ sau.

NN mời EE dùng một món ăn; EE vừa ăn, và vừa nói:
– “Cảm ơn bạn, nhưng tôi ‘không thực sự’ đói.”
Nếu NN vẫn còn mời thêm, EE có thể nói những lời tương tự – nhưng trong một thứ tự khác:
– “Cảm ơn bạn, nhưng tôi ‘thật sự không’ đói.”

Câu trả lời lần này cho NN biết một cách khéo léo (tế nhị) rằng NN sẽ không thể nào thay đổi ý của EE. “Tế nhị” thật đấy, nhưng lắm khi người nghe không kịp cảm nhận (perceive) để giải thích (interpret) và thấu hiểu (understand)!.

Một tình huống khác cho thấy cần chú ý đến sự khác biệt do thứ tự của từng từ trong một nhóm từ:
Lần này, EE bảo NN:
– “Đừng chỉ đứng đó.” (Don’t just stand there)
thay vì
“Chỉ đừng đứng đó.” (Just don’t stand there)
là ngầm cho thấy có sự khác biệt.
Đừng chỉ đứng đó” là muốn bảo NN “Đừng đứng trơ ra đó mà chẳng làm gì.).
Chỉ đừng đứng đó.” có nghĩa là EE muốn NN “Đừng đứng đó vì lý do nào.”
Ý nghĩa của chữ “chỉ” (just) – nêu trên đây – phụ thuộc vào vị trí của nó trong một câu, đặc biệt là khi nó được đi kèm với trạng từ tiêu cực như “không” hoặc “không bao giờ,” (“not” or “never”) hoặc động từ tiêu cực như không (don’t) hoặc sẽ không (wouldn’t).
Không cẩn thận khi dùng chữ “chỉ” này có thể làm mờ sự khác biệt giữa các cụm từ như “không chỉ”“chỉ không”.
Theo lẽ thường, “không chỉ” có nghĩa là “không chỉ đơn thuần là” hoặc “không những”(“not merely” or “not only,”), và “chỉ không” có nghĩa là “chỉ đơn giản là không” hoặc “chắc chắn không phải.” (“simply not” or “definitely not.”) Ví dụ như:
– “Anh ấy là một cố vấn đáng tin cậy, ‘không chỉ’ là một người bạn.” (“He’s a trusted adviser, not just a friend”)
có nghĩa là
– “Ông ấy vừa là cố vấn của tôi vừa là bạn tôi.” (“He’s both my adviser and my friend.”)
Trong khi đó,
– “Ông ấy là một cố vấn đáng tin cậy, ‘chỉ không’ là một người bạn” (“He’s a trusted adviser, ‘just not’ a friend”)
sẽ có nghĩa là một cái gì đó hoàn toàn khác như:
– “Tôi tin tưởng lời khuyên của ông ấy, nhưng chỉ có điều là ông ấy không phải là bạn của tôi. ” (“I trust his advice, but he’s no friend of mine.”
Rõ ràng là: Nói “chỉ không” khi ta hàm ý là “không chỉ” có thể dẫn đến sự hiểu lầm, bối rối, thậm chí tổn thương cảm nhận (Perceptions).
“Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” không phải là việc “chẻ tóc làm tư” mà là chọn từ ngữ để “vừa lòng nhau.”

Lầm bầm & lẩm cẩm cuối tuần.
o0o

Advertisement

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: